Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 3 زمستان 1404 1404 07 06 John Locke's Empiricism: Foundations of Epistemology, Critique of Innate Ideas, and the Role of Sensation in the Formation of Knowledge تجربه‌گرایی جان لاک: بنیان‌های معرفت‌شناسی، نقد فطریات و نقش حس در شکل‌گیری دانش 1 11 10.61838/iki.187 FA فرهاد گلی گروه فلسفه ، واحدسبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران مصطفی مومنی دانشیار، گروه معارف، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران محمود صوفیانی دانشیار،گروه فلسفه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 1403/12/01 <p>John Locke, as the founder of modern empiricism, rejected the theory of innate ideas and considered the human mind at birth a tabula rasa—a "blank slate" upon which all knowledge is inscribed through experience and interaction with the external world. This article, by examining Locke’s epistemology, highlights two primary sources of knowledge: sensation (the reception of external data) and reflection (the mental processing of that data). Locke classifies ideas into simple (directly derived from experience) and complex (formed by the mind’s synthesis of simple ideas), asserting that even abstract concepts such as substance and causality originate from experience. Critiquing innate ideas, Locke argues that principles such as logic or ethics are not inherent but are the result of social consensus and education. By introducing the distinction between primary qualities (objective features like shape) and secondary qualities (perception-dependent features like color), Locke demonstrates the limitations of human cognition and emphasizes that the true nature of things is unknowable. This theory not only strengthened the foundations of empirical philosophy but also profoundly influenced later thinkers such as Berkeley and Hume. Furthermore, Locke’s opposition to innate ideas is inextricably linked to the political context of his time, particularly his resistance to absolute monarchy and his advocacy for individual liberties. Ultimately, Locke’s integration of empiricism with moderate rationalism paved the way for knowledge based on observation and reasoning, triggering a transformation in Enlightenment philosophy and laying the groundwork for empirical sciences and modern cognitive studies. His philosophical framework—emphasizing the central role of sensation and the rejection of a priori knowledge—continues to serve as a model for exploring the relationship between mind and the external world.</p> <p>جان لاک، به‌عنوان بنیان‌گذار تجربه‌گرایی مدرن، با رد نظریه تصورات فطری، ذهن انسان را در ابتدای تولد «لوحی سفید» می‌داند که تمامی دانش آن از طریق تجربه و تعامل با جهان خارج شکل می‌گیرد. این مقاله با بررسی معرفت‌شناسی لاک، بر دو منبع اصلی شناخت تأکید می‌کند<strong>:</strong> حس (دریافت داده‌های خارجی) و تأمل (پردازش ذهنی این داده‌ها). لاک تصورات را به بسیط (مستقیم از تجربه) و مرکب (ترکیب ذهنی تصورات بسیط) تقسیم می‌کند و معتقد است حتی مفاهیم انتزاعی مانند جوهر و علیت نیز ریشه در تجربه دارند. او با نقد فطریات، استدلال می‌کند که اصولی مانند منطق یا اخلاق، ذاتی نیستند، بلکه محصول توافق اجتماعی و آموزشند. لاک با معرفی کیفیات اولیه (ویژگی‌های عینی مانند شکل) و کیفیات ثانویه (ویژگی‌های وابسته به ادراک مانند رنگ)، محدودیت‌های شناخت انسان را نشان می‌دهد و تأکید دارد که ماهیت واقعی اشیا ناشناختنی است. این نظریه، نه تنها بنیاد فلسفه تجربی را تقویت کرد، بلکه تأثیر عمیقی بر اندیشمندان پس از خود مانند بارکلی و هیوم گذاشت. همچنین، مخالفت لاک با تصورات فطری، با زمینه­ی سیاسی عصر او، به‌ویژه مخالفت با سلطنت مطلقه و دفاع از آزادی‌های فردی، پیوندی ناگسستنی دارد. در نهایت، لاک با ترکیب تجربه‌گرایی و عقل‌گرایی اعتدالی، راهی برای شناخت مبتنی بر مشاهده و استدلال گشود که نه‌تنهاباعث تحول در فلسفه­ی روشنگری شد، بلکه پایه‌ای برای علوم تجربی و مطالعات شناختی مدرن فراهم کرد. چارچوب فلسفی او، با تأکید بر نقش محوری حس و نفی دانش پیشینی، همچنان به‌عنوان الگویی برای بررسی رابطه­ی ذهن و جهان خارج مورد توجه است.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/187/197