Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 4 بهار 1405 1404 08 03 Presenting an Islamic Model of Good Morality and Explaining Its Educational Implications with Emphasis on the Verses of the Qur'an ارائه الگوی اسلامی حُسن خُلق و تبیین دلالت‌های تربیتی آن با تأکید بر آیات قرآن 1 20 10.61838/iki.284 FA معصومه کسائی دانشجوی دکتری گروه علوم تربیتی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران سیدجلال هاشمی گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران نسرین قنبری گروه علوم تربیتی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/03/03 <p>This study was conducted with the aim of presenting an Islamic model of good morality (ḥusn al-khuluq) and explaining its educational implications. The present research employed the methods of conceptual analysis, grounded theory, and inferential analysis to examine the subject. The findings (based on the verses of the Qur'an) indicate that the causal factors of good morality include divine mercy, the criterion of perfection, superior moral virtue, teaching and purification, and justice. The contextual conditions include good-temperedness, avoidance of dispute, justice-seeking, forgiveness, and affection. The intervening and mediating factors include good conduct, patience and forbearance, benevolence, altruism, and honoring others. The strategies for achieving good morality include generosity, benevolent behavior, avoidance of quarrel, anger control, cheerfulness, virtue orientation, teaching and purification, honoring and altruism, justice, forgiveness, and kindness. The consequences of good morality are attaining perfection, transforming enmity into friendship, and attracting divine mercy. The conceptual model of teaching good morality, developed through inferential analysis, includes: 1) Educational principles such as divine mercy, divine affection, divine justice, God’s hearing and seeing, faith and righteous deeds, striving for perfection, human dignity, and belief in the Resurrection; and 2) Educational methods, which were extracted and explained as effective ways of cultivating good morality in humans. This study, by presenting a systematic Islamic model for moral education, demonstrates the key role of good morality in achieving personal and social perfection based on Qur’anic teachings.</p> <p>این پژوهش با هدف ارائه الگوی اسلامی حسن خلق و تبیین دلالت‌های تربیتی آن انجام گردید.  پژوهش حاضر با به‌کارگیری روش‌های تحلیل مفهومی، نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و تحلیل استنتاجی به بررسی موضوع پرداخت. یافته‌ها (بر اساس آیات قرآن کریم): عوامل علی حسن خلق شامل: رحمت الهی، معیار کمال، فضیلت اخلاقی برتر، تعلیم و تزکیه، و عدالت.شرایط زمینه‌سازشامل: خوش‌اخلاقی، پرهیز از مجادله، عدالت‌ورزی، بخشش و محبت. عوامل واسطه‌ای و مداخله‌گرشامل: حسن برخورد، صبر و شکیبایی، احسان، ایثار و اکرام. راهبردهای تحقق حسن خلق شامل: سخاوت، رفتار نیکو، اجتناب از جدال، کنترل خشم، خوش‌رویی، فضیلت‌گرایی، تعلیم و تزکیه، اکرام و ایثار، عدالت، بخشش و مهرورزی. پیامدهای حسن خلق نیز عبارتند از: دستیابی به کمال، تبدیل دشمنی به دوستی، و جلب رحمت الهی. الگوی مفهومی آموزش حسن خلق با استفاده از روش تحلیل استنتاجی شامل1- اصول تربیتی شامل: رحمت خداوند، مودت الهی، عدل الهی، سمیع و بصیر بودن خدا، ایمان و عمل صالح، کمال‌جویی، کرامت انسانی و اعتقاد به معاد. 2-روش‌های تربیتی شامل: شیوه‌های مؤثر در پرورش حسن خلق در انسان‌ها استخراج و تشریح شد. نتیجه‌گیری: این پژوهش با ارائه الگوی نظام‌مند اسلامی برای تربیت اخلاقی، نقش کلیدی حسن خلق را در تحقق کمال فردی و اجتماعی بر اساس آموزه‌های قرآنی نشان می‌دهد.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/284/193