Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 4 پاییز 1405 1405 07 01 Analysis of the Impact of the Theory of Substantial Motion on the Interpretation of the Verses of Creation in Tafsir al-Qur’an al-Karim by Mulla Sadra واکاوی تأثیر نظریه حرکت جوهری بر تفسیر آیات خلقت در "تفسیر القرآن الکریم" ملاصدرا 1 17 FA مسعود خزاعی خلیل آباد گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. عبدالرضا جمالزاده گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حسین یزدی گروه فلسفه، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1403/12/15 <p>In <em>Tafsir al-Qur’an al-Karim</em> by Mulla Sadra, the theory of <em>Substantial Motion</em> (<em>al-harakah al-jawhariyyah</em>) not only plays a key role in explaining the verses of creation but also exerts a fundamental influence on his interpretive approach toward these verses. This theory guides Mulla Sadra’s perspective away from a literal and static understanding of creation toward a dynamic and continuous conception of existence. Based on his understanding of <em>Substantial Motion</em>, which emphasizes “the continuous movement of existence, the intrinsic renewal of being, and the instability of essences,” Mulla Sadra interprets the Qur’anic verses related to “the emergence of human states and transformations” as well as “the changes in the conditions of the heavens and the earth” not as fixed or singular occurrences, but as reflections of an ongoing existential and transformative process. This profound influence enables him to move beyond the realm of mere words into the very fabric of beings and phenomena. Through his illuminative (<em>kashfi</em>) methodology, he attains philosophical–mystical interpretations that signify an eternal and flowing creation, consciously avoiding the pitfalls of imaginative conjecture and figurative reduction, which he regards as erroneous and impermissible. Accordingly, <em>Substantial Motion</em> empowers Mulla Sadra to employ deeper metaphysical meanings, offering a philosophical and mystical exegesis of the verses of creation that transcends all static interpretations. In his view, the universe itself becomes a living and ever-renewing sign (<em>ayah</em>) of divine lordship.</p> <p>در تفسیر القرآن الکریم ملاصدرا، نظریه حرکت جوهری نه‌تنها نقشی کلیدی در تبیین آیات خلقت ایفا می‌کند، بلکه تأثیری بنیادین بر رویکرد او در مواجهه با این آیات گذاشته است. این نظریه، دیدگاه ملاصدرا را از تفسیر ظاهری و ساکن خلقت، به‌سوی درکی پویا و مستمر از آفرینش هدایت کرده است. بر اساس درک وی از حرکت جوهری که بر "جنبش مستمر وجود، تجدد ذاتی هستی و عدم ثبات ماهیات" تأکید دارد، ملاصدرا آیات مربوط به "حدوث حالات انسان و تغییرات او" و همچنین "تغییر در اوضاع آسمان و زمین" را نه به‌عنوان رخدادهایی ثابت و یکباره، بلکه به‌عنوان بازتابی از یک جریان دائمی و تحولی وجودی تحلیل می‌کند. این تأثیر عمیق به او اجازه می‌دهد تا از عرصه الفاظ، به متن موجودات و پدیده‌های عالم گام نهاده و با روش مکاشفه خود، به تفسیرات فلسفی-عرفانی دست یابد که حاکی از آفرینشی همیشگی و جریان‌دار است، و از افتادن در دام صرف تخیّل و تمثیل و حمل الفاظ به مجرد تخیّل، که آن را امری نادرست و غیرجایز می‌داند، پرهیز نماید. بدین ترتیب، حرکت جوهری، ملاصدرا را قادر می‌سازد تا با بکارگیری معانی عمیق‌تر، تفسیری فلسفی و عرفانی از آیات خلقت ارائه دهد که فراتر از هرگونه تفسیر ثابت و ایستا است و جهان را آیه‌ای زنده و در حال تجدد برای ربوبیت خداوند می‌داند.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/337/217