Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 4 آبان ماه 1405 1405 08 01 A Comparative Study of God-Centered Spirituality Based on the Holy Qur’an and Al-Ṣaḥīfa al-Sajjādiyya and Non-Theistic Emerging Spiritualities in the Contemporary Era بررسی تطبیقی معنویت خدا محور براساس قرآن کریم و صحیفه سجادیه با معنویت‌های نو ظهور غیر خدا محور در عصر حاضر 1 10 10.61838/iki.373 FA بهمن یاری گروه علوم قرآن و حدیث، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران سیدمحمدرضا حسینی نیا دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران فاطمه شرعیاتی گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تویسرکان، دانشگاه آزاد اسلامی، تویسرکان، ایران Journal Article 1404/04/02 <p>The present article conducts a comparative examination of God-centered spirituality, as grounded in the Holy Qur’an and <em>Al-Ṣaḥīfa al-Sajjādiyya</em>, with contemporary non-theistic emerging spiritualities. The study first defines spirituality and its various types, analyzing the major differences between divine (theistic) and non-divine (non-theistic) forms of spirituality. God-centered spirituality, rooted in revelation and religious teachings, ultimately aims at deepening one’s connection with God and elevating individual and social moral conduct. This form of spirituality is articulated in the Holy Qur’an and <em>Al-Ṣaḥīfa al-Sajjādiyya</em> through emphases on servitude (<em>ʿubūdiyya</em>), faith in God, and piety. In contrast, emerging spiritualities are primarily shaped by individual and relativistic experiences and often lack a stable religious foundation. This article investigates the effects of different types of spirituality on individual psychology, social ethics, sustainability, and their long-term influence, thereby explaining the fundamental distinctions between these two categories of spirituality. To complement the findings, a qualitative component was conducted through interviews with five experts in the fields of religious studies and psychology. The thematic analysis of the interviews revealed that God-centered spirituality—grounded in revelation, divine unity (<em>tawḥīd</em>), and continual connection with God—produces profound and lasting psychological and ethical effects. Conversely, emerging spiritualities often diminish or eliminate the place of God, emphasizing individual experience and resulting in effects that are typically short-lived. Participants also highlighted the crucial role of the Holy Qur’an, <em>Al-Ṣaḥīfa al-Sajjādiyya</em>, and the importance of teaching spirituality from early childhood. The findings indicate that God-centered spirituality, due to its rootedness in and connection to divine revelation, not only fosters personal growth and inner tranquility but also contributes to social and moral balance. In contrast, emerging spiritualities—because they lack stable religious principles and rely predominantly on personal experiences—tend to have short-term impacts and are less capable of producing lasting transformation in individuals and society. Ultimately, the article offers recommendations for promoting and strengthening divine forms of spirituality in the contemporary world, so that in addition to addressing the spiritual and psychological needs of society, the path of individual and social transcendence can be properly pursued.</p> <p>مقاله حاضر به بررسی تطبیقی معنویت خدا محور بر اساس قرآن کریم و صحیفه سجادیه با معنویت‌های نوظهور غیر خدا محور در دنیای معاصر پرداخته است. در این تحقیق ابتدا به تعریف معنویت و انواع آن پرداخته می‌شود و تفاوت‌های عمده میان معنویت‌های الهی و معنویت‌های غیر الهی مورد تحلیل قرار می‌گیرد. معنویت خدا محور، که ریشه در وحی و آموزه‌های دینی دارد، هدف اصلی آن ارتباط عمیق‌تر با خداوند و تعالی اخلاق فردی و اجتماعی است. این معنویت در قرآن کریم و صحیفه سجادیه با تأکید بر عبودیت، ایمان به خدا و تقوا تبیین شده است. در مقابل، معنویت‌های نوظهور عمدتاً بر مبنای تجربیات فردی و نسبی‌گرایانه شکل می‌گیرند و اغلب فاقد پشتوانه دینی ثابت هستند. این مقاله با بررسی تأثیرات معنویت‌های مختلف بر روان فردی، اخلاق اجتماعی، پایداری و اثرگذاری آن‌ها، به تفاوت‌های بنیادین این دو نوع معنویت می‌پردازد. در راستای تکمیل یافته‌ها، یک بخش کیفی از طریق مصاحبه با پنج نفر از صاحب‌نظران حوزه علوم دینی و روان‌شناسی انجام شد. تحلیل مضمون مصاحبه‌ها نشان داد که معنویت خدا محور بر پایه وحی، توحید و ارتباط مستمر با خداوند، دارای اثرات عمیق و پایدار روانی و اخلاقی است. در مقابل، معنویت‌های نوظهور اغلب با حذف یا تضعیف جایگاه خداوند، تأکید بر تجربه فردی و کوتاه‌مدت بودن آثار همراه هستند. مشارکت‌کنندگان همچنین بر نقش مهم قرآن کریم، صحیفه سجادیه، و آموزش معنویت از سنین پایین تأکید داشتند. نتایج پژوهش نشان می‌دهند که معنویت خدا محور به‌واسطه ریشه‌داری و پیوند با وحی الهی، نه تنها موجب رشد فردی و آرامش روحی می‌شود، بلکه در برقراری تعادل اجتماعی و اخلاقی نیز مؤثر است. برخلاف آن، معنویت‌های نوظهور به دلیل فقدان اصول ثابت دینی و تأکید بر تجربه‌های شخصی، به‌طور عمده تأثیرات کوتاه‌مدت دارند و کمتر قادر به ایجاد تغییرات پایدار در فرد و جامعه هستند. در نهایت، مقاله پیشنهاداتی برای ترویج و تقویت معنویت‌های الهی و توجه به آن در دنیای معاصر ارائه می‌دهد، تا بتوان در کنار پاسخ‌گویی به نیازهای روحی و روانی جامعه، مسیر تعالی فردی و اجتماعی را به‌درستی پیمود</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/373/267