Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 4 آبان ماه 1405 1405 08 01 An Analysis of the Sermon on the Creation of the Heavens, the Earth, and Adam, and the Sermon of al-Qāṣiʿah in Nahj al-Balāghah Based on Conceptual Metaphor Theory بررسی خطبه آفرینش آسمان‌‌ها و زمین و آدم و خطبه قاصعه نهج البلاغه بر اساس نظریه‌ی استعاره مفهومی 1 16 FA سمانه خلف زاده گروه زبان و ادبیات عربی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران محمدرضا یوسفی گروه زبان و ادبیات عربی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران اصغر افشاری گروه زبان انگلیسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران Journal Article 1405 04 12 <p>Conceptual metaphors play a central role in the structure of human cognition and in the transmission of complex and abstract meanings. Nahj al-Balāghah, as a treasury of the sayings of Imam ʿAlī (peace be upon him), is rich in metaphors that articulate diverse existential and theological dimensions. The Sermon on the Creation of the Heavens and the Earth and the Sermon of al-Qāṣiʿah, by employing sophisticated rhetorical techniques, convey profound philosophical and religious concepts to the audience. The principal objective of the present study is to analyze the metaphors embedded in these two sermons in order to achieve a deeper understanding of religious and philosophical concepts and to examine their influence on the comprehension of creation and the existential aspects of human beings. This research adopts a descriptive–analytical method and draws upon the theoretical framework of Conceptual Metaphor Theory as developed by Lakoff and Johnson (Lakoff &amp; Johnson, 1980). The data were collected through library-based research, including the examination of the texts of Nahj al-Balāghah, exegetical works, and sources related to conceptual metaphor theory, and were subsequently analyzed. The findings indicate that in the Sermon on Creation, ontological metaphors such as “the sky as the roof of the earth,” “creation from nothing,” and “the architect of existence” are employed within a theocentric perspective, whereas the Sermon of al-Qāṣiʿah adopts an anthropocentric orientation through contrastive metaphors such as “arrogance as downfall / humility as ascent” and paradoxical metaphors such as “power arising from weakness.” By mapping attributes from concrete source domains onto abstract target domains, these metaphors facilitate the comprehension of complex concepts of monotheism, creation, and ethics. Ultimately, the present study demonstrates that conceptual metaphors in Nahj al-Balāghah are not merely literary ornaments, but rather powerful cognitive instruments that, by establishing a link between tangible human experiences and abstract theological notions, provide an epistemological framework for understanding the position of the human being within the order of existence and his or her relationship with God.</p> <p>استعاره‌های مفهومی نقشی محوری در ساختار تفکر انسان و انتقال مفاهیم پیچیده و انتزاعی دارند. نهج‌البلاغه به‌عنوان گنجینه‌ای از سخنان امام علی(ع)، سرشار از استعاره‌هایی است که ابعاد مختلف وجودی و الهیاتی را تبیین می‌کنند. خطبه‌های آفرینش آسمان‌ها و زمین و قاصعه با بهره‌گیری از تکنیک‌های بلاغی پیچیده، مفاهیم عمیق فلسفی و دینی را به مخاطب منتقل می‌کنند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل استعاره‌های موجود در این دو خطبه به منظور درک عمیق‌تر مفاهیم دینی و فلسفی و بررسی تأثیر آنها بر فهم آفرینش و جنبه‌های وجودی انسان‌هاست. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از چارچوب نظری استعاره مفهومی لیکاف و جانسون انجام شده است. داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای از طریق مطالعه متون نهج‌البلاغه، تفاسیر و منابع مرتبط با نظریه استعاره مفهومی جمع‌آوری و تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در خطبه آفرینش، استعاره‌های هستی‌شناختی مانند «آسمان سقف زمین»، «خلق از هیچ» و «معمار هستی» با رویکردی خدامحور به کار رفته‌اند، در حالی که خطبه قاصعه با استعاره‌های تقابلی «تکبر به‌مثابه سقوط/فروتنی به‌مثابه عروج» و استعاره‌های تناقض‌نمای «قدرتی که از ضعف برمی‌خیزد» رویکردی انسان‌محور دارد. این استعاره‌ها با انتقال ویژگی‌های حوزه‌های مبدأ ملموس به حوزه‌های مقصد انتزاعی، درک مفاهیم پیچیده توحید، آفرینش و اخلاق را تسهیل می‌کنند. در نهایت، پژوهش حاضر نشان می‌دهد استعاره‌های مفهومی در نهج‌البلاغه، نه صرفاً آرایه‌های ادبی، بلکه ابزارهای شناختی قدرتمندی هستند که با ایجاد پیوند میان تجربیات ملموس انسانی و مفاهیم انتزاعی الهیاتی، چارچوبی معرفت‌شناختی برای درک جایگاه انسان در نظام هستی و رابطه‌اش با خداوند فراهم می‌آورند.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/408/300