Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 در دست انتشار 1405 08 01 From Experience to Revelation: A Comparative Re-reading of Children’s Spiritual Education in the Approaches of John Dewey and Allameh Tabataba’i از تجربه تا وحی: بازخوانی تطبیقی تربیت معنوی کودکان در رویکرد جان دیویی و علامه طباطبایی 1 14 FA صابر نصرتی گروه علوم تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران کیومرث خطیر پاشا گروه علوم تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران سیده عصمت رسولی گروه علوم تربیتی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Journal Article 1404/07/02 <p>The present study was designed with the aim of re-reading and comparatively examining the concept and implications of “children’s spiritual education” within two distinct approaches: the experiential–educational approach of John Dewey and the philosophical–religious perspective of Allameh Tabataba’i. Research data were collected through documentary content analysis; specifically, using purposive sampling, the key works of the two thinkers (philosophical, educational, and exegetical texts) were selected as the study corpus. Data collection instruments included structured note-taking and theme-oriented coding. Data analysis was conducted using thematic analysis in order to extract the dimensions and components of spiritual education; subsequently, a comparative method based on a theoretical comparison model was employed to examine correspondences and divergences between the two perspectives. The findings indicate that, in Dewey’s view, children’s spirituality is formed within the context of social life, lived experience, ethical participation, and practical interaction, such that the school and classroom should provide a setting for experience, reflection, cooperation, and responsibility. In contrast, in Allameh Tabataba’i’s perspective, spiritual education is grounded in religious reason, revelation, divine nature (fitrah), and individual–moral conduct, with spiritual growth realized through self-knowledge, relationship with God, purification of the soul, and worship. Nevertheless, despite their philosophical differences, both approaches emphasize holistic education—that is, the cultivation of the cognitive, affective, and behavioral dimensions of the human being—and regard moral development, self-awareness, and human perfection as the primary aims of spiritual education. It is concluded that a logical and creative integration of these two perspectives can provide the basis for a hybrid and indigenous model of children’s spiritual education, a model that attends simultaneously to moral–spiritual needs and to contemporary social and educational realities.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف بازخوانی و مقایسه تطبیقی مفهوم و دلالت‌های «تربیت معنوی کودکان» در دو رویکرد متمایز،رویکرد تجربه‌گرایانه و آموزشی جان دیویی و دیدگاه فلسفی-دینی علامه طباطبایی، طراحی شد. داده‌های پژوهش از طریق «تحلیل محتوای اسنادی» گردآوری شدند؛ بدین صورت که با روش نمونه‌گیری هدفمند، آثار کلیدی دو متفکر (متون فلسفی، تربیتی و تفسیری) به‌عنوان جامعه مطالعاتی انتخاب گردیدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل فیش‌برداری ساختاریافته و کدگذاری مضمون‌محور بود. تحلیل داده‌ها با روش «تحلیل مضمون» انجام شد تا ابعاد و مؤلفه‌های تربیت معنوی استخراج شوند؛ سپس با روش تطبیقی بر پایه الگوی پیشنهادی تطبیق نظری (مقایسه نظری) بین دو دیدگاه انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که در دیدگاه دیویی معنویت کودکان در بستر زندگی اجتماعی، تجربه زیسته، مشارکت اخلاقی و تعامل عملی شکل می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که مدرسه و کلاس باید بستری برای تجربه، تفکر، همکاری و مسئولیت‌پذیری فراهم سازند. در مقابل، در دیدگاه علامه طباطبایی تربیت معنوی متکی بر عقل دینی، وحی، فطرت الهی و سلوک فردی-اخلاقی است و رشد معنوی از طریق خودشناسی، ارتباط با خدا، تهذیب نفس و عبادت تحقق می‌یابد. با این حال، علی‌رغم تفاوت‌های فلسفی، هر دو رویکرد بر تربیت همه‌جانبه — یعنی پرورش ابعاد شناختی، عاطفی و کنشی انسان  تأکید دارند و رشد اخلاقی، خودآگاهی و کمال انسانی را هدف اصلی تربیت معنوی می‌دانند. نتیجه‌گیری می‌شود که ترکیب منطقی و خلاقانه این دو نگرش می‌تواند مستند و زمینه‌ساز یک الگوی تلفیقی و بومی تربیت معنوی برای کودکان باشد؛ الگویی که هم به نیازهای معنوی اخلاقی و هم به واقعیت‌های اجتماعی و تربیتی معاصر توجه دارد.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/424/274