Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 در دست انتشار 1406 01 20 A Comparative Study of the Moral Argument for the Existence of God in the View of Richard Swinburne and Ayatollah Javadi Amoli بررسی برهان اخلاقی بر وجود خدا از دیدگاه سویین برن و جوادی آملی 1 17 FA زهرا کاوسی مراد گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. محمد کاظم رضازاده جودی گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1404/07/01 <p>The moral argument provides a crucial framework for understanding the relationship between human moral experience and the existence of God, yet its formulation varies significantly across Western analytic philosophy and Islamic metaphysical thought. This study offers a comparative analysis of Richard Swinburne, a leading analytic philosopher, and Ayatollah Javadi Amoli, a prominent representative of the Islamic tradition of transcendent theosophy. Swinburne employs an inductive–probabilistic methodology, treating morality as empirical data that contributes to a cumulative case for the existence of a perfectly good God. He emphasizes the objectivity of moral values, the normative force of moral obligation, and the central role of free will and responsibility, arguing that theism provides the simplest and most coherent explanation for these phenomena. In contrast, Javadi Amoli views morality not as empirical evidence but as an existential reality rooted in human fitrah and grounded in divine ontology. For him, moral values manifest the divine attributes within the structure of the human soul, and ethics acquires meaning only within the framework of divine unity and metaphysical knowledge of God. Consequently, morality is not an inferential proof for God but an expression of humanity’s intrinsic connection to the Divine. The findings show that although both thinkers affirm the reality of morality and its dependence on God, their methodologies diverge sharply: Swinburne seeks an explanatory argument based on moral experience, whereas Javadi Amoli understands morality as a dimension of human existence in relation to God. This comparison reveals two distinct paradigms in interpreting the link between morality and theism and highlights new possibilities for cross-cultural studies in philosophy of religion.</p> <p>برهان اخلاقی یکی از مهم‌ترین مسیرهای تبیین نسبت میان تجربه اخلاقی انسان و وجود خداوند است، اما تقریرهای گوناگون آن در دو سنت فلسفی غربی و اسلامی ساختار و کارکردهای متفاوتی یافته است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی، به بررسی تقریر ریچارد سویین‌برن، فیلسوف تحلیلی معاصر، و آیت‌الله جوادی آملی، متفکر برجسته حکمت متعالیه، می‌پردازد. سویین‌برن بر پایه روش استقرایی ـ احتمالاتی، اخلاق را داده‌ای تجربی و بخشی از شواهد انباشتی برای اثبات وجود خدا می‌داند. او بر عینیت ارزش‌های اخلاقی، نیروی الزام‌آور تکلیف اخلاقی، و نقش اختیار و مسئولیت اخلاقی تأکید دارد و معتقد است که خداوند بهترین و ساده‌ترین تبیین برای این واقعیت‌هاست. در مقابل، جوادی آملی اخلاق را نه داده‌ای تجربی، بلکه حقیقتی وجودی و مرتبط با فطرت الهی انسان می‌داند. در دستگاه فکری او، ارزش‌های اخلاقی تجلی اسمای الهی و بخشی از مراتب وجود انسانی‌اند و اخلاق از مسیر توحید و معرفت الهی معنا می‌یابد. بنابراین، برهان اخلاقی نزد او نه روشی استدلالی برای اثبات خداوند، بلکه ظهوری از پیوند وجودی انسان با آفریدگار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هرچند هر دو متفکر بر واقعی‌بودن اخلاق و پیوند آن با خدا تأکید می‌کنند، روش‌شناسی آنان در تبیین این رابطه کاملاً متفاوت است؛ یکی به‌دنبال بهترین تبیین استدلالی مبتنی بر تجربه اخلاقی است و دیگری اخلاق را ساحتی از وجود انسان در نسبت با خدا می‌بیند. این تفاوت‌ها بیانگر دو رویکرد متمایز در فهم نسبت اخلاق و خداشناسی‌اند که مقایسه آن‌ها می‌تواند افق‌های نوینی برای مطالعات میان‌فرهنگی فلسفه دین بگشاید.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/457/241