Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 4 بهار 1405 1405 02 28 Analysis of the Strategies of Islamic Educational Philosophy with a Hermeneutic Approach and Presentation of a Paradigmatic Model تحلیل راهکارهای فلسفه تربیتی اسلام با رویکرد هرمنوتیک و ارائه الگوی پارادایمی 1 14 10.61838/iki.489 FA مهدی محمودی دانشیار،گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. پیمان صدفی همدانی دانشجوی دکتری، گروه فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. محمدرضا سرمدی استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. پروانه مهرجو استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 1404 10 01 <p>Religious education in Islam is a purposeful process aimed at guiding human beings toward a pure life (ḥayāt ṭayyibah) and nearness to God, grounded in revelatory sources and sound reason. Despite the existence of educational crises in the Islamic world, the development of a systematic model of the strategies and consequences of religious education remains essential. The present study was conducted with the aim of analyzing the strategies of the philosophy of religious education in Islam through a hermeneutic approach and presenting a paradigmatic model. This research is an applied study employing a two-phase qualitative approach (exploratory sequential mixed design). In the first phase, the Holy Qur’an and Ayatollah Javadi Amoli’s Tafsir Tasnim were analyzed using documentary analysis, grounded theory (Strauss and Corbin method), and a hermeneutic approach based on Khosrow Bagheri’s five-step model. In the second phase, the extracted model was validated through the Delphi method with 15 experts, including faculty members holding doctoral degrees in philosophy of education and seminary scholars at Level 4 and above. The central category of “innate monotheistic education” was identified. Causal factors (spiritual heredity), contextual factors (family), intervening factors (school and society), strategies (encouragement and warning, exhortation, guidance, reminder, command and prohibition, and complementary strategies), and consequences (peace of heart, furqan [discernment], guidance, inner illumination, and contentment) were explicated. The paradigmatic model was designed in three layers: philosophical, infrastructural, and operational. The validity of the model was confirmed through a Cronbach’s alpha coefficient above 0.70, a Content Validity Index (CVI) ranging from 0.90 to 0.96, and expert consensus with a mean score above 4.2 out of 5. By integrating theoretical coherence with practical applicability, the proposed model can serve as an operational framework for educational systems in Islamic societies in fostering a generation characterized by faith, commitment, and ḥayāt ṭayyibah.</p> <p>تربیت دینی در اسلام، فرآیندی هدفمند برای هدایت انسان به سوی حیات طیبه و قرب الهی است که مبتنی بر منابع وحیانی و عقل سلیم می‌باشد. با وجود بحران‌های تربیتی در جهان اسلام، تدوین الگویی نظام‌مند از راهبردها و پیامدهای تربیت دینی ضروری است. این پژوهش با هدف تحلیل راهبردهای فلسفه تربیت دینی در اسلام با رویکرد هرمنوتیک و ارائه الگوی پارادایمی انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی با رویکرد کیفی دو مرحله‌ای (ترکیبی ترتیبی اکتشافی) است. در بخش اول، با استفاده از تحلیل اسنادی، نظریه داده‌بنیاد (روش اشتراوس و کوربین) و رویکرد هرمنوتیک (پنج گامی خسرو باقری)، آیات قرآن کریم و تفسیر «تسنیم» آیت‌الله جوادی آملی تحلیل شد. در بخش دوم، الگوی استخراج‌شده با روش دلفی (15 نفر از خبرگان شامل اعضای هیئت علمی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت و حوزویان سطح 4 به بالا) اعتباربخشی گردید. مقوله محوری «تربیت فطری توحیدی» شناسایی شد. عوامل علّی (وراثت معنوی)، زمینه‌ای (خانواده)، مداخله‌گر (مدرسه و جامعه)، راهبردها (ترغیب و ترهیب، موعظه، ارشاد، تذکر، امر و نهی و راهبردهای تکمیلی) و پیامدها (آرامش قلب، فرقان، هدایت، نور درونی، قناعت) تبیین گردید. الگوی پارادایمی در سه لایه فلسفی، زیرساختی و عملیاتی طراحی شد. اعتبار الگو با آلفای کرونباخ بالای 0.70، CVI  بین 0.90-0.96 و اجماع خبرگان (میانگین بالای 4.2 از 5) تأیید شد. الگوی ارائه‌شده با تلفیق انسجام نظری و قابلیت اجرایی، می‌تواند راهنمای عمل برای نظام‌های آموزشی در جوامع اسلامی جهت تربیت نسلی مؤمن، متعهد و دارای حیات طیبه باشد.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/489/259