Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 در دست انتشار 1406 06 01 Epistemic Safeguarding Theory in the Domain of Buḍʿ: With Emphasis on Its Pillars and Inferential Foundations نظریه صیانت معرفتی در حوزه بضع (با تأکید بر ارکان و مبانی استنتاجی) 1 21 10.61838/iki.583 FA فاطمه زهرا حجی پور گروه فقه خانواده، تربیت مدرس حضرت صدیقه کبری سلام الله علیها، قم، ایران. محمد رسول آهنگران استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران (پردیس فارابی)، قم، ایران. Journal Article 2026 05 23 <p>The domain of buḍʿ in Imami jurisprudence is an area in which marital rights and obligations, chastity, modesty, family well-being, and moral order intersect. A central issue in this field concerns the relationship between the need for knowledge of sexual rights and legal obligations, on the one hand, and the religious and ethical constraints governing the communication of sensitive matters, on the other. Using a descriptive-analytical method with a jurisprudential and inferential approach, this study formulates an “Epistemic Safeguarding Theory in the Domain of Buḍʿ” and explains its principal pillars and inferential foundations. According to this theory, whenever the absence of necessary knowledge concerning lawful sexual relations, marital rights, duties, and boundaries creates a reasonable probability of sin, violation of rights, family harm, or disruption of the marital relationship, the acquisition and proportionate transmission of such knowledge may assume a safeguarding function. The findings indicate that the theory rests on three main pillars: prevention of probable harm arising from epistemic deficiency, priority of safeguarding over silence motivated by modesty in cases of genuine conflict, and management of sexual instinct through regulated knowledge. Its principal inferential foundations include the duty to protect oneself and one’s family, preservation of social order, the relationship between knowledge and marital rights and obligations, the duty to acquire necessary legal knowledge, and the doctrine of necessary preliminaries to obligations. The theory does not justify unrestricted sexual education; rather, it limits the transmission of knowledge by necessity, proportionality, sufficiency, modesty, chastity, and avoidance of corruption. It therefore offers a jurisprudential framework for reconciling necessary knowledge with the protection of moral and familial values.</p> <p>حوزه بضع در فقه امامیه از جمله عرصه‌هایی است که در آن حقوق و تکالیف زوجین، عفاف، حیا، سلامت خانواده و نظم اخلاقی جامعه به‌صورت هم‌زمان مطرح می‌شوند. یکی از مسائل اساسی در این حوزه، نسبت میان ضرورت آگاهی از احکام و حقوق جنسی از یک سو و ملاحظات شرعی و اخلاقی در بیان مسائل حساس از سوی دیگر است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد استنباطی ـ فقهی، درصدد صورت‌بندی «نظریه صیانت معرفتی در حوزه بضع» و تبیین ارکان و مبانی استنتاجی آن است. بر اساس این نظریه، هرگاه فقدان آگاهی لازم درباره حقوق، تکالیف و حدود روابط جنسی مشروع، احتمال عقلایی ارتکاب معصیت، تضییع حق، آسیب خانوادگی یا اختلال در رابطه زوجیت را ایجاد کند، تحصیل و انتقال متناسب معرفت می‌تواند واجد کارکرد صیانتی شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که این نظریه بر سه رکن اصلی استوار است: دفع ضرر معرفتی محتمل، تقدم صیانت بر سکوت ناشی از حیا در مقام تزاحم، و مدیریت غریزه از طریق معرفت ضابطه‌مند. همچنین، مهم‌ترین مبانی استنتاجی آن را می‌توان در ادله وقایة الأهل، ضرورت حفظ نظام، پیوند معرفت با حقوق و تکالیف زوجین، وجوب تعلم و مقدمه واجب جست‌وجو کرد. نظریه صیانت معرفتی، در عین پذیرش ضرورت آگاهی‌بخشی در موارد لازم، به آموزش نامحدود منتهی نمی‌شود، بلکه انتقال معرفت را مقید به ضرورت، تناسب، قدر لازم، رعایت حیا و عفاف و عدم مفسده می‌داند. بر این اساس، نظریه حاضر می‌تواند چارچوبی فقهی برای جمع میان ضرورت معرفت و صیانت از ارزش‌های اخلاقی در حوزه خانواده فراهم کند.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/583/292