Maher Publication معرفت و بصیرت اسلامی 3060-7639 در دست انتشار 1405 12 01 Teleological and Methodological Analysis of Punishment in Islamic Criminal Policy تحلیل غایت‌شناختی و روش‌شناختی کیفر در سیاست جنایی اسلام 1 18 FA میرزاعلی کتابی استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه ارومیه، ارومیه سید مهدی سجادی فر مربی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران ، ایران مهدی فرهودفر استادیار، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. Journal Article 2026 05 03 <p>The Islamic penal system, as an integral component of a comprehensive religious legal system, adopts a multidimensional approach to the phenomena of crime and deviance. Unlike modern legal schools of thought, which often focus primarily on maintaining public order or rehabilitating offenders within the context of material life, Islamic criminal policy, grounded in distinctive anthropological foundations—such as the dual-dimensional nature and immortality of the human being—pursues broader objectives. Employing a descriptive-analytical method and drawing on library-based sources, this study examines both the “why” of punishment (its philosophy and objectives) and the “how” of punishment (the principles governing its implementation). The findings indicate that, with respect to the “why,” punishment in Islam represents a balanced combination of worldly objectives, including general and specific deterrence and the establishment of justice and security, and otherworldly objectives, including purification from sin, awakening of the innate human disposition (fitrah), and spiritual development. With regard to the “how,” principles such as proportionality between crime and punishment, individualization of punishment, and the principle of precaution in matters involving blood and human life establish a precise framework for implementation that prevents punishment from degenerating into blind retaliation. Ultimately, this article demonstrates that the apparent severity of certain hudud and qisas punishments is, at a deeper level, associated with a life-preserving function aimed at safeguarding collective dignity and the moral well-being of society.</p> <p>نظام کیفری اسلام به عنوان بخشی از نظام حقوقی جامع دینی، در پاسخ به پدیده جرم و انحراف، رویکردی چندبعدی اتخاذ کرده است. برخلاف مکاتب حقوقی مدرن که غالباً بر محور نظم عمومی یا اصلاح مجرم در بستر حیات مادی تمرکز دارند، سیاست جنایی اسلام با ابتنا بر مبانی انسان‌شناختی خاص (نظیر دو ساحتی بودن و جاودانگی انسان)، اهدافی فراتر را دنبال می‌کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به واکاوی «چرایی» (فلسفه و اهداف) و «چگونگی» (اصول حاکم بر اجرا) مجازات می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در بُعد «چرایی»، مجازات در اسلام ترکیبی متوازن از اهداف دنیوی (بازدارندگی عام و خاص، برقراری عدالت و امنیت) و اهداف اخروی (تطهیر گناه، بیدارگری فطرت و تکامل معنوی) است. در بُعد «چگونگی» نیز، اصولی همچون تناسب جرم و مجازات، فردی‌سازی کیفر، و اصل احتیاط در دماء و نفوس، چارچوب اجرایی دقیقی را ترسیم می‌کنند که مانع از تبدیل مجازات به انتقام‌جویی کور می‌شود. در نهایت، این مقاله اثبات می‌کند که خشونت ظاهری در برخی حدود و قصاص، در باطن دارای کارکردی حیات‌بخش برای صیانت از کرامت جمعی و سلامت اخلاقی جامعه است.</p> https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/download/598/297