تحلیل آموزهی انتظار فرج در روایات فریقین در قرن دوم هجری
DOI:
https://doi.org/10.61838/iki.339کلمات کلیدی:
انتظار فرج, امام باقر علیهالسلام, امام صادق علیهالسلام, امام کاظم علیهالسلام, امام رضا علیهالسلام, حضرت مهدی عجّلاللهتعالیفرجهچکیده
انتظار فرج حضرت مهدی عجّلاللهتعالی فرجه از باورهای مسلمانان است. مقصود از این پژوهش، توضیح و تحلیل مفهوم انتظار فرج از منظر امامان شیعه و کتب اهل سنت در قرن دوم هجری است. روش تحقیق این جستار، توصیفی ـ تحلیلی است. نگارنده، روایات چهار امام شیعه (امام باقر، امام صادق، امام کاظم و امام رضا) علیهمالسلام را در زمینهی انتظار فرج مهدی علیهالسلام به سه عنصر عقیدتی، نفسانی، عملی و سلوکی تقسیم نموده؛ سپس به تحلیل آنها میپردازد. در این مقاله احادیث نقل شده از پیامبر و صحابه از کتب روایی اهل سنت مربوط به قرن دوم، دربارهی انتظار فرج بررسی میگردد. روایات عنصر عقیدتی ائمه: از شناخت امام زمان، اعتقاد به ولایت، حتمی بودن غیبت و ظهور ایشان برای منتظران حکایت دارد. روایات عنصر نفسانی امامان شیعه: از پرهیزکاری و اخلاق نیکو، صبر و امیدواری، چشم به راه بودن، توکل بر خدا، عبادت خالصانه و مهیانمودن تسهیلات نظامی هر دوره، برای دلدادگان حضرت خبر میدهد. روایات عنصر عملی و سلوکی معصومان: پایداری در مقابل دشمنان، استحکام پیوند با امام زمان، تولی و تبری، اطاعتپذیری از ائمه، حفظ اسرار، تقیه درعصر غیبت، عدم تقیه در عصر ظهور و فراهم آوردن زمینههای فردی و اجتماعی ظهور حضرت مهدی را برای شیعیان گزارش میکند. روایات مهدوی اهل سنت حاکی از اعتقاد به حتمی بودن ظهور، انتظار فرج و آمادگی مسلمانان برای قیام مهدی است. روایات فریقین در قرن دوم هجری علاوه بر نقش به سزایی که در رشد تربیت مهدوی منتظران دارد؛ به مسلمانان، ایمان به انتظار فرج و آمادگی برای ظهور مهدی عجّلاللهتعالیفرجه را توصیه مینماید.
دانلودها
مراجع
Ali, M. The Last Qibla: Characteristics of the Imam of the Age. Daftar-e Nashr-e Ma'aref.
Barqi, A. i. M. (1951). Al-Mahāsin (Research by J. M. Muhaddith ed.). Dar al-Kutub al-Islāmiyyah.
Dehkhoda, A. A. (1986). Dehkhoda Dictionary. Dehkhoda Dictionary Institute.
Ganji, H. (2006). Preparedness: Companions of the Imam of the Age. Tubā-ye Mohabbat Cultural Publications Institute.
Harrani, H. i. A. i. H. i. S. b. (1983). Masterpieces of the Mind from the Family of the Prophet. Islamic Publishing Institute.
Himyari, A. i. J. f. Qurb al-Isnād. Al al-Bayt Institute for the Revival of Heritage.
Hosseini Bahrani, S. H. The Proof in Quranic Exegesis. Mu'assasat al-Bi'thah.
Hurr Amili, M. i. H. The Means of the Shi'a (Āl al-Bayt Edition) (Research by Al al-Bayt Institute for the Revival of Heritage ed.).
Ibn Abi Shaybah, A. B. (1989). The Musannaf on Hadiths and Traditions (Research by K. Y. al-Hūt ed.). Maktabat al-Rushd.
Ibn Tawus, A. i. M. (1978). Al-Malāhim wa al-Fitan in the Advent of the Awaited Absentee. Manshurat al-Razi.
Kourani Amili, A. (1990). Mu'jam Ahādīth al-Imam al-Mahdi. Islamic Teachings Institute.
Kulayni, M. i. Y. q. (2009). Al-Kafi. Dar al-Hadith.
Majlisi, M. B. i. M. T. Bihar al-Anwar (Research by M. B. Mahmudi ed.). Dar Ihya' al-Turath al-Arabi.
Majlisi, M. B. i. M. T. (1984). The Mirror of Intellects in Commentary on the Narrations of the Prophet's Family. Dar al-Kutub al-Islāmiyyah.
Marwazi, N. i. i. H. (1993). Al-Fitan (Research by S. Zakkār ed.). Dar al-Fikr.
Movahedi, A. (2010). A Comparative Study of the Concept of Caliphate in Shi'a and Sunni Theology. Philosophy and Theology Quarterly, 1(3).
Nu'mānī, M. i. I. (1977). Al-Ghaybah (Research by A. A. Ghaffari ed.). Maktabat al-Sadouq.
Qasimi Monfared, M. (2010). The Realm of Time in Relation to the Imam of the Age. Farhang-e Maktub.
Qomi, A. Generalities of Mafatih al-Jinan. Osveh.
Qomi, A. (2011). Muntaha al-Amal. Mobin Andisheh.
Rezvani, A. A. (2009). Mahdism Studies and Response to Doubts. Holy Jamkaran Mosque.
Sadouq, M. i. A. Uyun Akhbar al-Rida. Manshurat Jahan.
Sadouq, M. i. A. (1980). The Perfection of Religion and the Completion of Grace (Corrected by A. A. Ghaffari ed.). Dar al-Kutub al-Islāmiyyah.
Safi Golpayegani, L. (1998). The Chosen Effect in the Twelfth Imam. Al-Sayyidah al-Ma'sumah Institute.
Subhani, J. f. Principles of Islamic Beliefs and a Look at the Lives of the Immaculate Leaders. Imam Sadiq Institute.
Taherzadeh, A. (2010). Epistemological Foundations of Mahdism. Lobb al-Mizan.
Tayyib, S. A. (1999). The Purest Elucidation in Quranic Exegesis. Islām.
Tusi, M. i. H. (1991). Al-Ghaybah (Research by I. Tahrani, A. A. Naseh ed.). Islamic Teachings Institute.
Tusi, M. i. H. (1993). Al-Amāli (Dar al-Thaqāfah Edition) (Research by Mu'assasat al-Bi'thah ed.). Dar al-Thaqāfah.
دانلودها
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Mahboobeh Abedi (Author); Alireza Mokhtari; Abbas Ahmadi Saadi (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.