زبان استعاره و مولانا (متافور و مولانا)
DOI:
https://doi.org/10.61838/iki.539کلمات کلیدی:
مولانا, استعاره مفهومی, متافور, زبان عرفانی, مثنوی معنوی, دیوان شمس, زبان‌شناسی شناختی, عشق الهی, سلوک عرفانی, فناچکیده
این پژوهش به بررسی زبان استعاره در آثار مولانا با تکیه بر رویکرد زبان‌شناسی شناختی و تحلیل عرفانی می‌پردازد. در شعر مولانا، به‌ویژه در مثنوی معنوی و دیوان شمس، استعاره تنها یک آرایه ادبی نیست، بلکه ابزاری بنیادی برای بیان تجربه‌های عرفانی و انتقال مفاهیم پیچیده معنوی به شمار می‌آید. مولانا برای بیان مفاهیمی چون عشق الهی، سلوک، فنا و وحدت با حقیقت، از نگاشت مفاهیم انتزاعی بر حوزه‌های عینی و تجربی بهره می‌گیرد. استعاره‌هایی مانند نور، آتش، دریا، سفر، آینه و باد در آثار او کارکردی شناختی و معنوی دارند و به مخاطب امکان می‌دهند تا از طریق تجربه‌های حسی و روزمره، به درکی عمیق‌تر از حقیقت عرفانی دست یابد. تحلیل این استعاره‌ها نشان می‌دهد که نظام استعاری در آثار مولانا ساختاری منسجم دارد و به‌عنوان پلی میان زبان، تجربه انسانی و شهود عرفانی عمل می‌کند. در نتیجه، زبان استعاری مولانا نه‌تنها وسیله‌ای برای زیبایی ادبی، بلکه ابزاری معرفت‌شناختی برای فهم تجربه‌های معنوی و هدایت مخاطب در مسیر سلوک عرفانی محسوب می‌شود.
دانلودها
مراجع
Asadollahi, K., Alizadeh Bigdilu, M., & Ranjbar, E. (2019). The Place of the Lion Metaphor in Categorizing Rumi's Mystical Concepts: A Study of Examples in the Ghazals of Divan-e Kabir. Persian Language and Literature, 27(86), 7-29.
Barcelona, A. (2011). Metaphor and Metonymy with a Cognitive Approach (1st ed.). Naqsh-e Jahan.
Behnam, M. (2010). The Conceptual Metaphor of Light in Divan-e Shams. Quarterly Journal of Literary Criticism, 3(10), 91-114.
Davari Ardakani, R. (2014). Metaphorical Language and Conceptual Metaphors (2nd ed.). Hermes.
Eco, U. (2011). Metaphor as the Basis of Thought and Aesthetic Creation (2nd ed.). Soureh Mehr.
Esparham, D., & Tasdighi, S. (2018). The Cognitive Metaphor of Love in Rumi's Masnavi. Literary Text Research, 22(76), 87-114.
Hashemi, Z. (2010). The Theory of Conceptual Metaphor from the Perspective of Lakoff and Johnson. Literary Research(12), 119-140.
Hassanzadeh Neyri, M. H., & Hamidfar, A. A. (2020). Literary Metaphor and Conceptual Metaphor. Research Journal of Literary Criticism and Rhetoric, 9(3), 1-23.
Kovesces, Z. (2014). Metaphor: A Practical Introduction. SAMT.
Lakoff, G., & Johnson, M. (2018). Metaphors We Live By, with the Article The Contemporary Theory of Metaphor (1st ed.). Agah.
Pourabrahim, S., Golfam, A., Aghagolzadeh, F., & Kordzaferanlu, A. (2009). A Linguistic Study of the Up/Down Orientational Metaphor in the Language of the Qur'an: A Cognitive Semantics Approach. Journal of the Iranian Association of Arabic Language and Literature(12), 55-81.
Safdari, Z. (2019). The Conceptual Metaphor of the Self in Rumi's Masnavi. Ormazd Research Journal(48), 128-150.
Sepahi, A., Sepahi, Y., Mohammadi Sib, M., & Sepahi, M. O. (2024). The Manifestation of Mystical Concepts in Rumi's Metaphors. Sexual and Psychological Disorders: Psychopathology with Emphasis on Sexual Disorders.
Shakeri, H., Oveisi Kahkha, A., & Ahangar, A. (2023). Analysis of Conceptual Metaphors in the Masnavi-ye Ma'navi with Emphasis on Orientational Metaphors. Researches in Mystical Literature, 17(1), 45-68.
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Hossein Hemmatinejad (Author); Mohsen Fahim; Alireza Fahim (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
