مقایسه تطبیقی روش های تفسیری المیزان علامه طباطبایی و المنیر وهبه زحیلی

چکیده

مسئله: قرآن کریم به عنوان کتاب هدایت مسلمانان، از صدر اسلام مورد توجه مفسران بوده و تفسیر این کتاب الهی در میان فرق مختلف اسلامی، مکاتب تفسیری گوناگونی را پدید آورده است. هدف: هدف این مقاله، مقایسه تطبیقی روش‌های تفسیری المیزان علامه طباطبایی و المنیر دکتر وهبه زحیلی و بررسی وجوه اشتراک و افتراق آن‌ها بود. روش: این پژوهش توصیفی-تحلیلی به شیوه کتابخانه‌ای انجام شد. روش تفسیری علامه طباطبایی در المیزان مبتنی بر قرآن به قرآن با گرایش فلسفی-اجتماعی بود، در حالی که روش تفسیری دکتر وهبه زحیلی در المنیر بر پایه فقه و کلام با استفاده از منابع نقلی و عقلی و توجه به مسائل معاصر استوار بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر دو مفسر، قرآن را به عنوان منبع اصلی تفسیر به کار بردند و به مسائل اجتماعی توجه نشان دادند. با این حال، تفاوت‌های اساسی در استفاده از منابع (قرآن، سنت، عقل) و گرایش‌های تفسیری (فلسفی در مقابل فقهی-کلامی) مشاهده شد که ناشی از باورهای اعتقادی و شرایط فرهنگی و اجتماعی هر مفسر بود. نتیجه‌گیری: نتیجه‌گیری نشان داد که المیزان و المنیر، با وجود تفاوت در رویکردها، هر دو تفاسیری جامع و ارزشمند محسوب می‌شوند که به فهم و تبیین آیات قرآن پرداخته‌اند.