جستاری در تحلیل آراء و اندیشه‌های حدیث‌شناختی آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی

نویسندگان

    مریم ولدان گروه علوم قرآن و حدیث، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
    فیض‌اله اکبری‌دستک * گروه علوم قرآن و حدیث، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. F.akbaridastak@iau.ac.ir
    تهمینه پارسائی گروه علوم قرآن و حدیث، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

کلمات کلیدی:

سبحانی, حدیث‌شناسی, نقد متن, علم رجال, درایه‌الحدیث, فقه‌الحدیث

چکیده

حدیث و سنت معصومان(ع) از مهم‌ترین منابع فهم و استنباط معارف و احکام اسلامی‌اند؛ با این حال، بهره‌گیری از روایات بدون ضابطه‌مندی در سنجش سند و متن، می‌تواند به برداشت‌های نادرست و استناد به اخبار غیرمعتبر بینجامد. ازاین‌رو، بررسی آراء حدیث‌شناختی عالمان معاصر شیعه، به‌ویژه آیت‌الله جعفر سبحانی، اهمیتی ویژه دارد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر آثار حدیثی، رجالی، کلامی و اصولی آیت‌الله سبحانی، به تحلیل مبانی و دیدگاه‌های وی در حوزه حدیث‌شناسی می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که مبانی نظری و معیارهای روشی وی در ارزیابی روایات چیست و این مبانی چه تأثیری بر فهم حدیث در حوزه فقه، کلام و تفسیر دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آیت‌الله سبحانی در امتداد سنت اجتهادی امامیه، بر ضرورت توأمان نقد سندی و متنی روایت تأکید دارد و اعتبار حدیث را در گرو مجموعه‌ای از معیارها، از جمله وثاقت راوی، اتصال سند، سازگاری با قرآن، مخالفت نداشتن با عقل و قرائن تاریخی، و پرهیز از پذیرش اخبار مشتمل بر نشانه‌های جعل می‌داند. وی با ردّ رویکرد اخباری‌گرایانه و نیز نفی تساهل در پذیرش روایات، بر نقش علم رجال، درایه و فقه‌الحدیث در ارزیابی حدیث پای می‌فشارد. همچنین، اندیشه حدیث‌شناختی او در پیوندی وثیق با رویکرد کلامی، تفسیری و فقهی‌اش قرار دارد و همین جامع‌نگری، روش او را از صرف بررسی صوری اسناد فراتر می‌برد. نتیجه آن‌که منظومه حدیث‌شناختی آیت‌الله سبحانی بر «اعتبارسنجی روشمند حدیث» استوار است و می‌توان آن را الگویی معتدل و اجتهادی در مواجهه با میراث روایی دانست.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Aghaei, A. (2015). Dating Hadith: Methods and Examples. Hekmat.

Ahadipour, F. (2017). Sunni Qur'anic Documentation in the Theory of the Justice of the Companions Fatemeh al-Zahra Seminary]. Azarshahr.

Aliyanasab, S. Z., & Madani-Azar, L. (2015). A Study of the Hadiths on the Beginning of Revelation to Prophet Muhammad with Emphasis on the View of Grand Ayatollah Sobhani National Conference on the Thought of Grand Ayatollah Ja'far Sobhani,

Delbari, S. A. (2016). Pathology of Hadith Understanding. Razavi University of Islamic Sciences.

Emadi Haeri, S. M. (2009). Reconstruction of Ancient Shi'a Hadith Texts: Method, Analysis, and Example. Library, Museum and Documentation Center of the Islamic Revolution.

Ghasemi Firouzabadi, N., & Deyari Bidgoli, M. T. (2018). The Place of Reason in the Validation of Narrations from the Perspective of Ayatollah Sobhani. Islamic Theology(105), 65-86.

Hosseini Shirazi, S. A. (2018). Validation of Shi'a Hadiths: Foundations, Processes, and Consequences. SAMT.

Maleki, M. (2013). Hadith from Theory to Application. In Proceedings of the First National Conference on the Thought of Grand Ayatollah Ja'far Sobhani (pp. 131-144).

Marefat, Z., Fahim, M., & Ashouri Talouki, N. (2024). A Study of the Fiqh al-Hadith Foundations of Allameh Askari and Ayatollah Ja'far Sobhani. Islamic Knowledge and Insight, 4, 1-14.

Mirhashemi, F.-S., & Basiri, H. (2023). Dating Hadith: Methods and Strategies. Biannual Journal of Hadith Research, 15(29), 88-89.

Mohammadi, H. (2024). The Utility of Weak Hadith from the Perspective of Ayatollah Sobhani. Hadith and Thought(37), 25-47.

Rahman Setayesh, M. K. (2005). Reidentifying the Main Sources of Shi'a Rijal. Dar al-Hadith Scientific-Cultural Institute.

Safa, V. (2020). Factors Contributing to Variant Readings among the Early Imami Usul and Compilations. Biannual Journal of Qur'an and Hadith Studies, 13(26), 193-218.

Salahshour, A., & Moradian, F. (2023). Analysis and Evaluation of the Reliability of the Narrators in the Chains of Kamil al-Ziyarat Based on the Views of Ayatollah Khoei and Ayatollah Sobhani. Hadith and Thought(35), 89-114.

Sarkhaei, E. (2015). Validation of Shi'a Narrations Based on the Evaluation of Written Sources up to the Fifth Hijri Century Qom Seminary]. Qom.

Sobhani, J. f. (2001). Generalities in the Science of Rijal. Allameh Publishing.

Sobhani, J. f. (2008). Questions and Answers. Imam Sadiq Institute.

Sobhani, J. f. (2009a). Principles of Hadith and Its Rulings. Baqiyat.

Sobhani, J. f. (2009b). The Prophetic Hadith between Narration and Dirayah. Imam Sadiq Institute.

دانلود

چاپ شده

1406-04-01

ارسال

1404-12-09

بازنگری

1405-04-27

پذیرش

1405-05-05

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

ولدان م. .، اکبری‌دستک ف.، و پارسائی ت. (1406). جستاری در تحلیل آراء و اندیشه‌های حدیث‌شناختی آیت‌الله شیخ جعفر سبحانی. معرفت و بصیرت اسلامی، 1-16. https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/view/536

مقالات مشابه

1-10 از 174

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.