تجلی آیات قرآن در «منازل دفتر دل» علامه حسنزاده آملی(ره) با تکیه بر نظریه بینامتنیت واژگانی
کلمات کلیدی:
قرآن, بیامتنیت, واژگانی, منازل دفتر دلچکیده
قرآن کریم همواره یکی از مهمترین سرچشمه های الهام در ادبیات عرفانی فارسی بوده و بسیاری از آثار عرفانی در پیوندی عمیق با مفاهیم و واژگان قرآنی شکل گرفتهاند. منظومه «دفتر دل» علامه حسن زاده آملی نیز از جمله آثاری است که زبان و ساختار معنایی آن با گفتمان قرآنی ارتباطی گسترده دارد. هدف این پژوهش بررسی چگونگی حضور و کارکرد واژگان قرآنی در این منظومه با تکیه بر رویکرد بینامتنیت است. ضرورت این تحقیق از آن روست که با وجود پژوهش هایی درباره بازتاب قرآن در ادبیات عرفانی، بررسی جامع روابط بینامتنی در «دفتر دل» کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر تحلیل کیفی متون انجام شده و نمونه هایی از واژگان و تعابیر قرآنی در ابیات منظومه بررسی شده است. نتایج نشان میدهد که علامه حسن زاده آملی از طریق وام گیری واژگانی و بازآفرینی معنایی، مفاهیم قرآنی را در قالبی عرفانی بازتولید کرده و بدین وسیله میان شعر فارسی و معارف وحیانی پیوندی عمیق برقرار ساخته است.
دانلودها
مراجع
Ahmadi, B. (1991). Structure and Interpretation of Text. Nashr-e Markaz.
al-Ayyashi, M. i. M. u. (2001). Tafsir al-Ayyashi. Maktabat al-Ilmiyyah al-Islamiyyah.
al-Majlisi, M. B. (1983). Bihar al-Anwar. Mu'assasat al-Wafa'.
al-Raghib al-Isfahani, H. i. M. (1992). Mufradat Alfaz al-Qur'an. Dar al-Qalam.
al-Turayhi, F. a.-D. (1996). Majma' al-Bahrayn. Mortazavi.
Fayz Kashani, M. i. S. M. (1995). Tafsir al-Safi. Maktabat al-Sadr.
Hasanzadeh Amoli, H. (1991). Nahj al-Wilayah. Qiyam.
Hasanzadeh Amoli, H. (1994). Treatise: Innahu al-Haqq. Qiyam.
Hasanzadeh Amoli, H. (1998). Human Being in the Custom of Mysticism. Soroush.
Hasanzadeh Amoli, H. (1999). Nur ala Nur on Remembrance, the Rememberer, and the Remembered. Tashayyo'.
Hasanzadeh Amoli, H. (2006). Lessons on Self-Knowledge. Alef Lam Mim.
Hasanzadeh Amoli, H. (2007). Commentary on Daftar-e Del. Nobugh.
Hasanzadeh Amoli, H. (2016). Commentary on the Stations of Daftar-e Del. Alef Lam Mim Publishing.
Ibn Manzur, M. i. M. (1991). Lisan al-Arab. Dar Sadir.
Nafisi, S. A. A. Farhang-e Nafisi. Khayyam.
Namvar Motlagh, B. (2007). An Introduction to Intertextuality. Sureh Mehr.
Namvar Motlagh, B. (2011). An Introduction to Intertextuality: Theories and Applications. Sokhan.
Nemati Qazvini, M., & Mohseni, H. S. (2015). Intertextual Relations between Ibn Zaydun's Poems and the Holy Qur'an. Qur'anic Studies(22).
Qureshi Bonabi, A. A. (1992). Qamus-e Qur'an. Dar al-Kutub al-Islamiyyah.
Ramazani, H. (2010). A Review of the Works and Writings of Allameh Hasanzadeh Amoli. Sa'it.
Rastgoo, S. M. (2023). Manifestation of the Qur'an and Hadith in Persian Poetry. SAMT Publications.
Selden, R., Widdowson, P., & Brooker, P. (2005). A Reader's Guide to Contemporary Literary Theory (A. Mokhber, Trans.). Nashr-e Markaz.
Shartuni, S. i. (2009). Aqrab al-Mawarid fi Fusah al-Arab. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Tabatabaei, S. M. H. (1995). Translation of Al-Mizan. Society of Seminary Teachers of Qom.
Yaqtin, S. (2002). Infitah al-Nass al-Riwa'i (H. Payandeh, Trans.). Ney Publishing.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Fatemeh Keshavarzian (Author); Seyedah Fatemeh Salimi
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
