معناشناسی واژه تمثّل در سوره مریم (سلام الله علیها)
کلمات کلیدی:
تمثل, سوره مریم, تجلی, عالم مثال, معناشناسی قرآنیچکیده
واژهی «تمثّل» از ریشهی «مثل» به معنای همانندی و شباهت، تنها یکبار در قرآن کریم و در آیهی ۱۷ سورهی مریم بهکار رفته است. این کاربرد یگانه از نظر معناشناختی و هستیشناختی، حامل مفهومی ژرف دربارهی نحوهی ظهور امور مجرد در قالب محسوس است. پژوهش حاضر با روش تحلیل معناشناسی تطبیقی، به بررسی ریشهی لغوی، ساختار صرفی، و ابعاد تفسیری، فلسفی و عرفانی این واژه و وجوه افتراق آن با واژههای مشابهی چون شبه، عدیل، نظیر و متفق پرداخته و با نسبت سنجی این واژه با واژگانی چون: تجلّی، تجسم، تجسد و تخیّل، به معناشناسی آین واژه در سوره مریم میپردازد. یافتهها نشان میدهد که تمثل نه به معنای تجسد مادی، بلکه ظهور مثالی حقیقتی غیرمادی در سطح ادراک انسانی است؛ یعنی تنزل حقیقت از مرتبهی جبروت یا ملکوت به مرتبهی خیال یا مثال برای فهم آدمی. در نتیجه، تمثل مفهومی برزخی است که پیوند میان عالم غیب و عالم حس را تبیین میکند.
دانلودها
مراجع
Asgari, H. B. A. (1980). Al-Furuq fi al-Lughah (Distinctions in Language) (1st ed.). Dar al-Afaq al-Jadidah.
Azarnoosh, A. (2005). Contemporary Persian-Arabic Dictionary. Javidan Publications.
Bostani, F. A., & Mahyar, R. (1996). Abjadi Dictionary (2nd ed.). Islami Publications.
Dehkhoda, A. A. (1964). Dehkhoda Dictionary (Loghatnameh). University of Tehran Press.
Farahidi, K. (1989). Kitab al-Ayn. Hejrat.
Ghaffori-Manesh, M. (2017). Tamatul (Representation) and its applications in the Quran from the perspective of Al-Mizan interpretation. Religion and the Contemporary World(6).
Hojaji-Pour Abardeh, S. (2021). Tamatul (Representation) in the thought of Ibn Arabi Shahid Beheshti University, Faculty of Theology and Religions].
Hosseini-Far, R., & Amini Kahriz-Sangi, S. (2018). The nature and locus of represented forms in the theory of ontological retribution. Mystical Researches, 1(2).
Ibn Manzur, M., & Shiri, A. (1988). Lisan al-Arab. Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
Jandi, M. D. (2002). Sharh Fusus al-Hikam (Al-Jandi) (Vol. 2). Bustan-e Ketab.
Javadi Amoli, A. (2002). Tafsir Tasnim (Interpretation of Tasnim) (Vol. 5). Isra Publications.
Makarem Shirazi, N. (2017). Tafsir Nemuneh (The Exemplary Interpretation) (50th ed.). Dar al-Kutub al-Islamiyah.
Modarresi, S. M. T. (1998). Min Huda al-Quran (From the Guidance of the Quran) (1st ed.). Dar Muhibbi al-Hussain.
Montazeri, H. A. (2015). Sharh al-Manzumah (Commentary on the Manzumah). Sarayi.
Mostafavi, H. (1981). Al-Tahqiq fi Kalimat al-Quran al-Karim. Ministry of Culture and Islamic Guidance.
Qurashi Banna'i, A. A. (1992). Qamus-e Quran (Quranic Dictionary) (6th ed.). Dar al-Kutub al-Islamiyah.
Raghib Isfahani, H. B. M., & Khosravi, G. (1995). Translation and Research of the Vocabulary of the Quran (Mufradat) (2nd ed.). Mortazavi.
Sabzevari, H. B. M. (2004). Asrar al-Hikam fi al-Muftatah wa al-Mukhtatam. Matbou'at Dini.
Saliba, J., & Sane'i Dar-e Bidi, M. (2014). Philosophical Dictionary (4th ed.). Hikmat Publications.
Tabataba'i, M. H., & Mousavi Hamedani, S. M. B. (2014). Al-Mizan fi Tafsir al-Quran (40th ed.). Islamic Publications Office.
Talmasani, S. B. A. (1992). Manazil al-Sa'irin ila al-Haq al-Mubin. Bidar.
Tarihi, F., & Hosseini, A. (1996). Majma' al-Bahrayn (3rd ed.). Mortazavi Bookshop.
Tusi, M. B. H. Al-Tibyan fi Tafsir al-Quran (1st ed.). Dar Ihya al-Turath al-Arabi.
Zehni Tehrani, M. J. (1990). Fusus al-Hikmah: Persian Commentary on the Manzumah. Hazeq Publishing.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Rahmat Kashfi (Author); Mohammad Javad Rahmani; Morteza Keshavarz (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
