بررسی امکان سنجی استرداد مهریه در صورت  ارتکاب فحشاء از ناحیه زوجه از منظر قرآن کریم

نویسندگان

    میثم جمالی گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.
    سید ابوالقاسم نقیبی * گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران. da.naghibi@motahari.ac.ir

کلمات کلیدی:

جرائم جنسی, حقوق مالی, زوجه, استرداد مهریه, اخراج از خانه

چکیده

برخلاف روابط مالی میان افراد جامعه که تحت تأثیر حقوق کیفری محدود یا سلب نمی­شود؛ لیکن در فقه اسلامی پذیرفته شده است که روابط مالی حاکم بر زوجین متأثر از حقوق کیفری است، اما چگونه و تحت چه شرایطی؟ پژوهش حاضر به بررسی این تأثیرپذیری می­پردازد و در پی پاسخ به این سوال است که آیا ارتکاب جرائم جنسی از سوی زوجه می‌تواند، فراتر از مسئولیت کیفری، بر حقوق مالی وی تأثیرگذار باشد و در صورت مثبت بودن پاسخ، محدوده و شرایط این تأثیر چگونه است. این پژوهش با روش تحلیلی و توصیفی و با اتکا به منابع کتابخانه‌ای، کوشیده است پاسخی روشن و مستند به این سوال ارائه دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در قوانین موضوعه معاصر، علی‌رغم تأثیرپذیری از فقه، به‌طور عمده تأثیر رفتارهای جنسی زوجه بر حقوق مالی وی نادیده گرفته شده و تنها در موارد محدود و استثنایی، مانند نحله، پذیرفته شده است. در مقابل، فقه اسلامی پیوند میان ارتکاب رفتارهای جنسی نامشروع و حقوق مالی زوجه را پیش‌بینی کرده است؛ به‌ویژه آیات ۱۹ سوره نساء و آیه نخست سوره طلاق دلالت روشنی بر امکان محدودسازی یا سلب برخی حقوق مالی در صورت ارتکاب «فاحشه» دارند. پیوندی که به نظر می­رسد با تحلیل حقوقی روابط میان زوجین نیز سازگاری دارد؛ بدین ترتیب که اصولاً هزینه­های مالی همچون مهر که از سوی زوج صورت می­گیرد با این هدف است که زوجه در علقه او باشد و او این هزینه­ها را برای یک دوره متعارف پیش­بینی کرده است؛ درحالی که زوجه با ارتکاب جرائم جنسی این هزینه­­هایی که برای این علقه و پیوند صورت گرفته است، سست می­کند. پژوهش حاضر با بازخوانی تطبیقی و فقهی، نشان می‌دهد که تأثیر رفتارهای جنسی نامشروع بر حقوق مالی زوجه در فقه قابل توجیه است، حال آنکه در قوانین موضوعه معاصر، چنین تأثیری عمدتاً محدود و استثنایی باقی مانده است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Ansarian, H. Translation of the Quran.

Arfa, K. Translation of the Quran.

Ayyashi, M. b. M. Ayyashi Commentary (Vol. 1).

Azhari, A. M. Tahdhib al-Lughah (Vol. 1).

Baghawi, A. M. Baghawi Commentary (Ma'alim al-Tanzil) (Vol. 1).

Dehlawi, S. W. Translation of the Quran.

Fakhr Razi. The Great Commentary (Tafsir al-Kabir) (Vol. 10).

Farahidi, A.-K. i. A. Al-Ayn (Vol. 1).

Firuzabadi, M. i. Y. Al-Qamus al-Muhit.

Fouladvand, M. M. Translation of the Quran.

Garmaroudi, M. B. Translation of the Quran.

Hasani, V. e. Daqa'iq al-Ta'wil wa Haqa'iq al-Tanzil.

Ibn Abi Hatim, A. Tafsir al-Quran al-Azim (Vol. 3).

Ibn Durayd, A. B. M. i. a.-H. Jamharat al-Lughah (Vol. 2).

Ibn Faris. Mujam Maqayis al-Lughah (Vol. 4).

Ibn Kathir. Tafsir al-Quran al-Azim (Vol. 2).

Ibn Manzur. Lisan al-Arab (Vol. 11).

Jassas, A. B. Ahkam al-Quran (Vol. 3).

Jawhari, I. i. H. Al-Sihah (Vol. 5).

Kashani, M. F. Zubdat al-Tafasir (Vol. 2).

Kashif al Ghita. Anwar al-Fiqahah (Book of Divorce).

Khansari, A. J. Annotations on the Explanation of Al-Rawdah al-Bahiyyah.

Khorasani, V. e. Al-Mu'jam fi Fiqh Lughat al-Quran wa Balaghatih (Vol. 7).

Lahiji, S. Lahiji Commentary (Vol. 1).

Makarem Shirazi. Tafsir Nemuneh.

Mawardi, A. a.-H. Al-Nukat wa al-Uyun (Vol. 1).

Miqdad, F. Kanz al-Irfan fi Fiqh al-Quran (Vol. 2).

Mughniyeh, M. J. Al-Kashif Commentary (Vol. 2).

Najafi, M. H. Jawahir al-Kalam (Vol. 33).

Qomshei, E. Translation of the Quran.

Qumi, A. b. I. Qumi Commentary (Tafsir al-Qumi) (Vol. 1).

Raghib Isfahani. Mufradat Alfaz al-Quran.

Raghib Isfahani. Raghib Isfahani Commentary (Vol. 2).

Razi, A. a.-F. (1988). Rawz al-Jinan wa Ruh al-Jinan (Vol. 5).

Saduq, S. Man La Yahduruhu al-Faqih (Vol. 3).

Sahid ibn Abbad. Al-Muhit fi al-Lughah (Vol. 1).

Salavati, M. Translation of the Quran.

Saymari, M. i. a.-H. Ghayat al-Maram (Vol. 3).

Shahid Awwal. Encyclopedia of Shahid Awwal (Vol. 14).

Shahid Thani. Al-Rawdah al-Bahiyyah (Two-volume edition) (Vol. 2).

Shahid Thani. Masalik al-Afham (Vol. 9).

Sheybani, A. I. Nahj al-Bayan an Kashf Ma'ani al-Quran (Vol. 2).

Sobhani, J. f. Nizam al-Talaq fi al-Shariah al-Islamiyyah al-Gharra.

Suyuti, J. Al-Durr al-Manthur fi al-Tafsir al-Ma'thur (Vol. 2).

Tabari, I. J. Jami' al-Bayan fi Tafsir al-Quran (Vol. 4).

Tabarsi, S. Majma' al-Bayan (Vol. 3).

Tabatabaei, M. H. Al-Mizan Commentary (Vol. 4).

Tayyeb, S. A. H. Atyab al-Bayan fi Tafsir al-Quran (Vol. 4).

Tha'alibi, A. Z. Tha'alibi Commentary (Al-Jawahir al-Hisan) (Vol. 2).

Tusi, S. Al-Mabsut (Vol. 4).

Tusi, S. Al-Tibyan (Vol. 3).

Wahidi, A. a.-H. Asbab al-Nuzul (Translated by Zakavati).

Zamakhshari, M. Asas al-Balaghah.

Zubaydi, M. Taj al-Arus (Vol. 15).

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۵/۰۷/۰۱

ارسال

۱۴۰۴/۰۸/۱۹

بازنگری

۱۴۰۴/۱۱/۲۳

پذیرش

۱۴۰۴/۱۱/۳۰

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

جمالی م. .، و نقیبی س. ا. (1405). بررسی امکان سنجی استرداد مهریه در صورت  ارتکاب فحشاء از ناحیه زوجه از منظر قرآن کریم. معرفت و بصیرت اسلامی، 1-24. https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/view/452

مقالات مشابه

1-10 از 127

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.