بررسی امکان سنجی استرداد مهریه در صورت ارتکاب فحشاء از ناحیه زوجه از منظر قرآن کریم
کلمات کلیدی:
جرائم جنسی, حقوق مالی, زوجه, استرداد مهریه, اخراج از خانهچکیده
برخلاف روابط مالی میان افراد جامعه که تحت تأثیر حقوق کیفری محدود یا سلب نمیشود؛ لیکن در فقه اسلامی پذیرفته شده است که روابط مالی حاکم بر زوجین متأثر از حقوق کیفری است، اما چگونه و تحت چه شرایطی؟ پژوهش حاضر به بررسی این تأثیرپذیری میپردازد و در پی پاسخ به این سوال است که آیا ارتکاب جرائم جنسی از سوی زوجه میتواند، فراتر از مسئولیت کیفری، بر حقوق مالی وی تأثیرگذار باشد و در صورت مثبت بودن پاسخ، محدوده و شرایط این تأثیر چگونه است. این پژوهش با روش تحلیلی و توصیفی و با اتکا به منابع کتابخانهای، کوشیده است پاسخی روشن و مستند به این سوال ارائه دهد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در قوانین موضوعه معاصر، علیرغم تأثیرپذیری از فقه، بهطور عمده تأثیر رفتارهای جنسی زوجه بر حقوق مالی وی نادیده گرفته شده و تنها در موارد محدود و استثنایی، مانند نحله، پذیرفته شده است. در مقابل، فقه اسلامی پیوند میان ارتکاب رفتارهای جنسی نامشروع و حقوق مالی زوجه را پیشبینی کرده است؛ بهویژه آیات ۱۹ سوره نساء و آیه نخست سوره طلاق دلالت روشنی بر امکان محدودسازی یا سلب برخی حقوق مالی در صورت ارتکاب «فاحشه» دارند. پیوندی که به نظر میرسد با تحلیل حقوقی روابط میان زوجین نیز سازگاری دارد؛ بدین ترتیب که اصولاً هزینههای مالی همچون مهر که از سوی زوج صورت میگیرد با این هدف است که زوجه در علقه او باشد و او این هزینهها را برای یک دوره متعارف پیشبینی کرده است؛ درحالی که زوجه با ارتکاب جرائم جنسی این هزینههایی که برای این علقه و پیوند صورت گرفته است، سست میکند. پژوهش حاضر با بازخوانی تطبیقی و فقهی، نشان میدهد که تأثیر رفتارهای جنسی نامشروع بر حقوق مالی زوجه در فقه قابل توجیه است، حال آنکه در قوانین موضوعه معاصر، چنین تأثیری عمدتاً محدود و استثنایی باقی مانده است.
دانلودها
مراجع
Ansarian, H. Translation of the Quran.
Arfa, K. Translation of the Quran.
Ayyashi, M. b. M. Ayyashi Commentary (Vol. 1).
Azhari, A. M. Tahdhib al-Lughah (Vol. 1).
Baghawi, A. M. Baghawi Commentary (Ma'alim al-Tanzil) (Vol. 1).
Dehlawi, S. W. Translation of the Quran.
Fakhr Razi. The Great Commentary (Tafsir al-Kabir) (Vol. 10).
Farahidi, A.-K. i. A. Al-Ayn (Vol. 1).
Firuzabadi, M. i. Y. Al-Qamus al-Muhit.
Fouladvand, M. M. Translation of the Quran.
Garmaroudi, M. B. Translation of the Quran.
Hasani, V. e. Daqa'iq al-Ta'wil wa Haqa'iq al-Tanzil.
Ibn Abi Hatim, A. Tafsir al-Quran al-Azim (Vol. 3).
Ibn Durayd, A. B. M. i. a.-H. Jamharat al-Lughah (Vol. 2).
Ibn Faris. Mujam Maqayis al-Lughah (Vol. 4).
Ibn Kathir. Tafsir al-Quran al-Azim (Vol. 2).
Ibn Manzur. Lisan al-Arab (Vol. 11).
Jassas, A. B. Ahkam al-Quran (Vol. 3).
Jawhari, I. i. H. Al-Sihah (Vol. 5).
Kashani, M. F. Zubdat al-Tafasir (Vol. 2).
Kashif al Ghita. Anwar al-Fiqahah (Book of Divorce).
Khansari, A. J. Annotations on the Explanation of Al-Rawdah al-Bahiyyah.
Khorasani, V. e. Al-Mu'jam fi Fiqh Lughat al-Quran wa Balaghatih (Vol. 7).
Lahiji, S. Lahiji Commentary (Vol. 1).
Makarem Shirazi. Tafsir Nemuneh.
Mawardi, A. a.-H. Al-Nukat wa al-Uyun (Vol. 1).
Miqdad, F. Kanz al-Irfan fi Fiqh al-Quran (Vol. 2).
Mughniyeh, M. J. Al-Kashif Commentary (Vol. 2).
Najafi, M. H. Jawahir al-Kalam (Vol. 33).
Qomshei, E. Translation of the Quran.
Qumi, A. b. I. Qumi Commentary (Tafsir al-Qumi) (Vol. 1).
Raghib Isfahani. Mufradat Alfaz al-Quran.
Raghib Isfahani. Raghib Isfahani Commentary (Vol. 2).
Razi, A. a.-F. (1988). Rawz al-Jinan wa Ruh al-Jinan (Vol. 5).
Saduq, S. Man La Yahduruhu al-Faqih (Vol. 3).
Sahid ibn Abbad. Al-Muhit fi al-Lughah (Vol. 1).
Salavati, M. Translation of the Quran.
Saymari, M. i. a.-H. Ghayat al-Maram (Vol. 3).
Shahid Awwal. Encyclopedia of Shahid Awwal (Vol. 14).
Shahid Thani. Al-Rawdah al-Bahiyyah (Two-volume edition) (Vol. 2).
Shahid Thani. Masalik al-Afham (Vol. 9).
Sheybani, A. I. Nahj al-Bayan an Kashf Ma'ani al-Quran (Vol. 2).
Sobhani, J. f. Nizam al-Talaq fi al-Shariah al-Islamiyyah al-Gharra.
Suyuti, J. Al-Durr al-Manthur fi al-Tafsir al-Ma'thur (Vol. 2).
Tabari, I. J. Jami' al-Bayan fi Tafsir al-Quran (Vol. 4).
Tabarsi, S. Majma' al-Bayan (Vol. 3).
Tabatabaei, M. H. Al-Mizan Commentary (Vol. 4).
Tayyeb, S. A. H. Atyab al-Bayan fi Tafsir al-Quran (Vol. 4).
Tha'alibi, A. Z. Tha'alibi Commentary (Al-Jawahir al-Hisan) (Vol. 2).
Tusi, S. Al-Mabsut (Vol. 4).
Tusi, S. Al-Tibyan (Vol. 3).
Wahidi, A. a.-H. Asbab al-Nuzul (Translated by Zakavati).
Zamakhshari, M. Asas al-Balaghah.
Zubaydi, M. Taj al-Arus (Vol. 15).
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Meisam Jamali (Author); Seyyed Abu alQasim Naqibi

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.