بررسی تحلیلی و توصیفی حکمتها و اسرار پدیده تکرار در قرآن کریم
کلمات کلیدی:
قرآن کریم, تکرار, تفسیر المیزان, علامه طباطبایی, حکمتهای تکرار, روش تفسیریچکیده
پدیده تکرار در قرآن کریم از مباحث مهم و دیرینه در علوم قرآنی و علم تفسیر است. با وجود توجه برخی مفسران و دانشمندان به ماهیت و اسرار تکرار، این موضوع همچنان نیازمند واکاوی مستقل و عمیقتر است؛ چرا که بسیاری از آراء در این زمینه به صورت پراکنده یا ضمنی مطرح شده و خلأ پژوهشی در بررسی نظاممند آن محسوس است. در این میان، رویکرد علامه طباطبایی به عنوان مفسر برجسته معاصر، به دلیل نگاهِ روشمند و اجتهادی، شایسته واکاوی ویژه است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، دیدگاههای ایشان را در تفسیر المیزان مورد بررسی قرار داده و موفق به استخراج بیش از ۲۰ حکمت و کارکرد برای تکرار در قرآن شده است. نتایج نشان میدهد که تکرار در قرآن نه تنها فاقد لغویت است، بلکه مبتنی بر حکمتهای عمیق، از جمله: اختلاف در معنا و سیاق، تبیین و تفصیل، تأکید و تثبیت مفاهیم، تعلیل، تحریک و تحریض، پندپذیری، تعظیم و تهویل، پرهیز از سوءفهم، و تذکر برای جلوگیری از نسیان و گمراهی است. در نهایت، این پژوهش تکرار را به عنوان ابزاری الهی در مسیر هدایت، تربیت و ابراز لطف و رحمتِ پروردگار در قالبهای متنوع بیانی تبیین مینماید.
دانلودها
مراجع
Abu Hayyan, M. i. Y. (1999). Al-Bahr al-Muhit fi al-Tafsir. Dar al-Fikr.
al-Baydawi, A. i. U. (1997). Anwar al-Tanzil wa Asrar al-Ta'wil. Dar Ihya' al-Turath al-Arabi.
al-Farahidi, K. i. A. (1984). Kitab al-Ayn. Hijrat Publications.
al-Jahiz, A. U. A. i. B. (1998). Al-Bayan wa al-Tabyin. Dar al-Kutub al-Islamiyyah.
al-Jurjani, A. a.-Q., al, R., & al, K. Thalath Rasa'il fi I'jaz al-Qur'an. Dar al-Ma'arif.
al-Qurtubi, M. i. A. (1985). Al-Jami' li Ahkam al-Qur'an. Naser Khosrow Publications.
al-Raghib al-Isfahani, H. i. M. (1992). Mufradat Alfaz al-Qur'an. Dar al-Shamiyyah.
al-Sabuni, M. A. (2000). Safwat al-Tafasir. Dar al-Fikr.
al-Suyuti, J. a.-D. (1988). Mu'tarak al-Aqran fi I'jaz al-Qur'an. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
al-Suyuti, J. a.-D. (1997). Al-Itqan fi Ulum al-Qur'an. Amir Kabir Publications.
al-Tabari, M. i. J. (1992). Jami' al-Bayan fi Tafsir al-Qur'an. Dar al-Ma'rifah.
al-Zamakhshari, M. i. U. (1987). Al-Kashshaf 'an Haqa'iq Ghawamid al-Tanzil. Dar al-Kitab al-Arabi.
al-Zarkashi, B. a.-D. (1995). Al-Burhan fi Ulum al-Qur'an. Dar al-Ma'rifah.
Alusi, M. i. A. (1995). Ruh al-Ma'ani fi Tafsir al-Qur'an al-Azim wa al-Sab' al-Mathani. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Fakhr al-Din al-Razi, M. i. U. (1999). Mafatih al-Ghayb. Dar Ihya' al-Turath al-Arabi.
Ibn Abi al-Isba, A. a.-A. i. A. a.-W. (1964). Tahrir al-Tahbir fi Sina'at al-Shi'r wa al-Nathr wa Bayan I'jaz al-Qur'an. Dar Ihya' al-Turath al-Arabi.
Ibn al-Athir, D. a.-D. (1999). Al-Mathal al-Sa'ir fi Adab al-Katib wa al-Sha'ir. Dar al-Nahdah.
Ibn Kathir, I. i. U. (1998). Tafsir al-Qur'an al-Azim. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Ibn Manzur, M. i. M. (1994). Lisan al-Arab. Dar Sadir.
Ibn Qutaybah, A. i. M. (1981). Ta'wil Mushkil al-Qur'an. Dar al-Kutub al-Ilmiyyah.
Ibn Rashiq, A. a.-H. a.-Q. (1907). Al-Umdah fi Mahasin al-Shi'r wa Adabih. Matba'at al-Sa'adah.
Makarem Shirazi, N. (2007). Tafsir-e Nemuneh. Dar al-Kutub al-Islamiyyah.
Qutb, S. (2004). Fi Zilal al-Qur'an. Dar al-Shuruq.
Rida, M. R. (1994). Tafsir al-Qur'an al-Hakim (Tafsir al-Manar). Dar al-Ma'rifah.
Tabatabaei, M. H. (1995). Al-Mizan fi Tafsir al-Qur'an. Islamic Publications.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Rana Vahdani Banam (Author); Hossein Moradi Zanjani; Mohammad hosein Saeini (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
