بررسی توصیفی-تحلیلی دیدگاه نظری و روش های «تربیت معکوس یا سلبی» در تعلیم و تربیت اسلامی
کلمات کلیدی:
تربیت فطری, تربیت سلبی, استعدادهای فطری, شکوفایی فطریچکیده
رویکرد تعلیم و تربیت «معکوس یا سَلبی» در مقابل تعلیم و تربیت« ایجابی» یکی از مبانی نظری تعلیم و تربیت اسلامی است روش سلبی به معنای خود داری از به کارگیری روش های تحمیلی و ایجابی است که تنها راه شکوفایی استعدادها و توانایی های فطری انسان است. تربیت سلبی به منزله ی تنها روش فطری در قرآن و روایات و دیدگاه فلاسفه اسلامی مطرح است. بزرگترین مشکل آموزش و پرورش در کشور ما هجوم روش های ایجابی است که در تعلیم و تربیت بر روش های سلبی غلبه یافته است. هجوم پی در پی ایده ها، طرح ها و برنامه های آموزشی و تربیتی در خانواده ها، مدارس و مراکز تعلیم و تربیت کشور، امروزه، فرزندان ما را بیش از پیش، از تعلیم و تربیت فطری که خودبنیاد، معناگرا و بالنده است، دور کرده و به سمت تعلیم و تربیت ایجابی که دگربنیاد، تصنعی و تقلیدی، است سوق می دهد و موجب ناهمخوانی و تعارض بین درون دادها و برون دادهای نظام تعلیم و تربیت کشور می شود. در این پژوهش ابتدا دو دیدگاه « تربیت ایجابی» و «تربیت سلبی» از لحاظ نظری و روش های کاربردی به صورت توصیفی با یکدگر مقایسه شده و مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است و در نهایت «روش تربیت سلبی» به عنوان تنها روش «مؤثر و تعالی بخش» در تعلیم و تربیت اسلامی مورد تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری و پیشنهادات ضروری و سازنده، ارائه گردیده است. پژوهشگر در این پژوهش قصد اثبات این موضوع را دارد که به کارگیری «تربیت سلبی » و خودداری از تربیت ایجابی و ارائه مطالب آموزشی ای که با فطرت دانش آموزان همخوانی دارد، موجب شکوفایی دانش آموز شده و او را در مسیر خلاقیت و فرهیختگی قرار می دهد. و آموزش و پرورش باید با تغییر مطالب آموزشی و به کارگیری برنامه های آموزشی و روش های تدریس سلبی دانش آموزان را را در شکوفایی استعدادها و توانایی های فردی و اجتماعی یاری کند و موجبات خلاقیت و فرهیختگی آن ها را فراهم نماید.
دانلودها
مراجع
Ashayeri, H. (2003). Interview with Dr. Hassan Ashayeri. Shogh-e Taghir(6), 8.
Fardansh, H. (1998). Theoretical Foundations of Educational Technology. Dana.
Gardner, H. E. (1991). The Unschooled Mind: How Children Think and How Schools Should Teach.
Huxley, A., & Hamidian, S. (2008). Brave New World (4th ed.). Niloufar.
Javadi Amoli, A. (2018). Thematic Interpretation of the Holy Quran (3rd ed., Vol. 11). Esra.
Karimi, A. (2014). Education as Being: How Not to Become. Tarbiat Publications.
Mesbah Yazdi, M. T. (1995). Ethics in the Quran. Marefat(13), 17.
Motahhari, M. (1986). Education and Training in Islam (8th ed.). Al-Zahra.
Motahhari, M. (1991). Mutual Services of Iran and Islam. Sadra Publications.
Motahhari, M. (1995). Nature from the Perspective of the Quran and Philosophy. Roshd-e Maaref(15).
Motahhari, M. (1998). Notes (Vol. 2). Sadra Publications.
Naghibzadeh, M. A. (1995). A Look at the Philosophy of Education. Tahouri Publications.
Piaget, J., Mansour, A., & Dadsetan, P. (1984). Genetic Psychology: Psychological Development from Birth to Old Age. SAMT Publications.
Rad, S. M. (2015a). How Not to Raise Our Children! Gol Narges Publications.
Rad, S. M. (2015b). How Not to Teach Our Children! Gol Narges Publications.
Tabatabai, S. M. H., & Mousavi Hamadani, S. M. B. (2003). Tafsir al-Mizan. Islamic Publications.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Seyed Masoud Rad (Author); Vahid Fallah; Seyedeh Esmat Rasouli (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
