تحلیل غایت‌شناختی و روش‌شناختی کیفر در سیاست جنایی اسلام

نویسندگان

کلمات کلیدی:

فلسفه مجازات, غایت‌شناسی کیفری, بازدارندگی, سیاست جنایی اسلام, عدالت کیفری

چکیده

نظام کیفری اسلام به عنوان بخشی از نظام حقوقی جامع دینی، در پاسخ به پدیده جرم و انحراف، رویکردی چندبعدی اتخاذ کرده است. برخلاف مکاتب حقوقی مدرن که غالباً بر محور نظم عمومی یا اصلاح مجرم در بستر حیات مادی تمرکز دارند، سیاست جنایی اسلام با ابتنا بر مبانی انسان‌شناختی خاص (نظیر دو ساحتی بودن و جاودانگی انسان)، اهدافی فراتر را دنبال می‌کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به واکاوی «چرایی» (فلسفه و اهداف) و «چگونگی» (اصول حاکم بر اجرا) مجازات می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در بُعد «چرایی»، مجازات در اسلام ترکیبی متوازن از اهداف دنیوی (بازدارندگی عام و خاص، برقراری عدالت و امنیت) و اهداف اخروی (تطهیر گناه، بیدارگری فطرت و تکامل معنوی) است. در بُعد «چگونگی» نیز، اصولی همچون تناسب جرم و مجازات، فردی‌سازی کیفر، و اصل احتیاط در دماء و نفوس، چارچوب اجرایی دقیقی را ترسیم می‌کنند که مانع از تبدیل مجازات به انتقام‌جویی کور می‌شود. در نهایت، این مقاله اثبات می‌کند که خشونت ظاهری در برخی حدود و قصاص، در باطن دارای کارکردی حیات‌بخش برای صیانت از کرامت جمعی و سلامت اخلاقی جامعه است.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Akhund Khorasani, M. K. i. H. (1989). Kifayat al-Usul. Al al-Bayt Foundation.

Al-Hurr al-Amili, M. i. H. (1989). Wasa'il al-Shi'a. Al al-Bayt Foundation.

Al-Kulayni, M. i. Y. q. (1984). Al-Kafi. Dar al-Kutub al-Islamiyya.

Al-Muhaqqiq al-Hilli, J. f. i. H. (1984). Riyad al-Masa'il fi Bayan al-Ahkam bi al-Dala'il. Al al-Bayt Foundation for the Revival of Heritage.

Al-Shahid al-Awwal, M. i. M. (1990). Al-Lum'a al-Dimashqiyya fi Fiqh al-Imamiyya. Dar al-Turath.

Al-Shartuni, S. i. (1995). Aqrab al-Mawarid fi Fusah al-Arabiyya wa al-Shawarid. Dar al-Uswa lil-Tiba'a wa al-Nashr.

Al-Suyuti, A. a.-R. i. A. B. (1993). Al-Durr al-Manthur fi al-Tafsir bi al-Ma'thur. Dar al-Fikr.

Al-Tarifi, A. a.-A. i. M., & Mubarak, A. a.-M. i. K. (2016). Al-Tafsir wa al-Bayan li-Ahkam al-Qur'an. Maktabat Dar al-Minhaj.

Al-Zabidi, M. i. M. (1993). Taj al-Arus min Jawahir al-Qamus. Dar al-Fikr.

Bahnasi, A. F. (1988). Al-Ta'zir fi al-Islam. Mu'assasat al-Khalij.

Copleston, F. (2003). A History of Western Philosophy. Soroush.

Ebrahimpour Lialestani, H. (2008). Objectives and Foundations of Punishment: Two Approaches from Criminal Law and Religious Teachings. Bustan-e Ketab Institute.

Foroutan, R., & Emam, S. M. R. (2021). A Comparative Study of the Principle of Individualization of Punishment in Islamic Criminal Jurisprudence and Iranian Law with Reference to Developments in the Islamic Penal Code. (1).

Ghiasvand, S., Mousavi, S., Zand, F., & Basivand, M. (2023). The Position of the Principle of Individualization of Punishment among the Principles Governing Punishments. Studies in Political Science, Law and Jurisprudence, 9(3).

Ibn Babawayh, M. i. A. (1984). Man La Yahduruhu al-Faqih. Islamic Publishing Office.

Iyazi, M. A. (1980). Al-Irtidad fi Ru'yatihi al-Jadida fi al-Kitab wa al-Sunna.

Javadi Amoli, A. (2010). Tasnim. Esra Publishing Center.

Katouzian, N. (2016). Introduction to the Science of Law and the Study of the Iranian Legal System. Enteshar Joint Stock Company.

Khosravi, K. (2018). Rethinking Mercy Killing (Euthanasia) in Islamic Jurisprudence and Positive Law Razavi University of Islamic Sciences]. Mashhad, Iran.

Makarem Shirazi, N. (1995). Tafsir Nemuneh. Dar al-Kutub al-Islamiyya.

Makarem Shirazi, N. (2000). The Place of Rationality in Islam.

Mesbah Yazdi, M. T. (2007). Islamic Legal Theory. Imam Khomeini Educational and Research Institute.

Mohaghegh Damad, S. M. (2022). Principles of Jurisprudence: Criminal Section. Center for the Publication of Islamic Sciences.

Mohammadi Navisi, H. (2018). Foundations of Islamic Law. Hoquq-Pouya.

Muslim ibn al-Hajjaj, a.-Q. (1991). Sahih Muslim. Dar al-Hadith.

Postma, J. (2024). The Principle of Legality in International Criminal Law. Journal of Posthumanism, 5(2), 529.

Pradel, J. (1994). History of Penal Thought. Shahid Beheshti University.

Sadeqi Tehrani, M. (2007). A New Perspective on Women's Rights in Islam. Omid-e Farda.

Sajjadifar, S. M., & Al-Bouyeh, A. (2021). Theological Principles Governing the Legislation of Punishment in Islam. Islamic Theology Quarterly, 30(119).

Salimi, A. H. (2002). Reflections on Hudud and Ta'zir Punishments with Emphasis on Time and Place. Women's strategic studies(1).

Sobhani Tabrizi, J. (2012). Ahkam al-Qisas fi al-Shari'a al-Islamiyya al-Gharra'. Imam Sadiq Institute.

Tabataba'i, S. A. R. (2001). Al-Masa'il fi Bayan Ahkam al-Shar' bi al-Dala'il. Islamic Publishing Institute.

Tabataba'i, S. M. H. (1984). Al-Mizan fi Tafsir al-Qur'an. Islamic Publishing Office.

Varaei, S. J. (2015). Is Every Crime a Sin in an Islamic Government? Islamic Jurisprudence and Foundations of Law(1).

White, R., & Haines, F. (2004). Criminology. Research Institute of Hawzah and University.

دانلود

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

کتابی م.، سجادی فر س. م.، و فرهودفر م. (1405). تحلیل غایت‌شناختی و روش‌شناختی کیفر در سیاست جنایی اسلام. معرفت و بصیرت اسلامی، 1-18. https://journaliki.com/index.php/journaliki/article/view/598

مقالات مشابه

21-30 از 189

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.